تصویر نجومی روز ناسا: M13؛ خوشه کروی بزرگ در صورت فلکی هرکول

امتیازدهی

توضیح: در سال ۱۷۱۶، ستاره‌شناس انگلیسی، ادموند هالی، خاطرنشان کرد: «این فقط یک لکه کوچک است، اما وقتی آسمان آرام و ماه غایب است، با چشم غیرمسلح خود را نشان می‌دهد.»

البته، M13 اکنون کمتر محقر و با عنوان خوشه کروی بزرگ در هرکول (Great Globular Cluster in Hercules)، یکی از درخشان‌ترین خوشه‌های ستاره‌ای کروی (globular star clusters) در آسمان شمالی، شناخته می‌شود.

نماهای تلسکوپی واضح مانند این، صدها هزار ستاره دیدنی این خوشه را نشان می‌دهند. در فاصله ۲۵۰۰۰ سال نوری، ستارگان خوشه در منطقه‌ای به قطر ۱۵۰ سال نوری جمع شده‌اند. با نزدیک شدن به هسته خوشه، بیش از ۱۰۰ ستاره می‌توانند در مکعبی به ضلع تنها ۳ سال نوری جای بگیرند. برای مقایسه با همسایگان ما در کهکشان راه شیری، (بد نیست بدانید) نزدیکترین ستاره به خورشید بیش از ۴ سال نوری فاصله دارد.

ناظران تلسکوپی اولیه خوشه کروی بزرگ همچنین متوجه همگرایی عجیب سه خط تاریک با فاصله حدود ۱۲۰ درجه شدند که در اینجا درست زیر مرکز خوشه دیده می‌شود. این شمایل که در M13 به عنوان پروانه شناخته می‌شود، احتمالاً یک اثر نوری تصادفی از توزیع ستارگان است که از منظر ما در برابر هسته متراکم خوشه مشاهده می‌شود.

منبع: ناسا

M13: The Great Globular Cluster in Hercules

2025 August 14

Image Credit & Copyright: R. Jay Gabany

این مطلب را به اشتراک بگذارید
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی