اندازهگیری فاصله تا یک ستاره مسئله جالبی است! اخترشناسان دو روش مختلف برای تخمین فاصله هر ستاره ارائه کردهاند.
روش اول از triangulation (مثلث بندی یا پارالاکس (Parallax)) استفاده میکند. مدار زمین به دور خورشید قطری حدود 18۶ میلیون مایل (300 میلیون کیلومتر) دارد. با نگاه کردن به یک ستاره در یک روز و سپس نگاه کردن دوباره به آن ۶ ماه بعد، یک اخترشناس میتواند تفاوتی در زاویه دید ستاره ببیند. با کمی مثلثات، زوایای مختلف یک فاصله را به دست میدهند. این تکنیک برای ستارگانی در فاصله حدود 400 سال نوری از زمین کار میکند. (برای جزئیات بیشتر در مورد triangulation، مقاله «گیرنده GPS چگونه کار میکند» را بررسی کنید).
هیچ روش مستقیمی در حال حاضر برای اندازهگیری فاصله تا ستارگان دورتر از 400 سال نوری از زمین وجود ندارد، بنابراین اخترشناسان در عوض از اندازهگیریهای درخشندگی (Brightness) استفاده میکنند. مشخص شده است که طیف رنگی (Color spectrum) یک ستاره نشانه خوبی از درخشندگی واقعی آن است. رابطه بین رنگ و درخشندگی با استفاده از چندین هزار ستارهای که به اندازه کافی به زمین نزدیک هستند و فواصل آنها مستقیماً اندازهگیری شده است، ثابت شده است. بنابراین، اخترشناسان میتوانند به یک ستاره دور نگاه کنند و طیف رنگی آن را تعیین کنند. از روی رنگ، میتوانند درخشندگی واقعی ستاره را تعیین کنند. با دانستن درخشندگی واقعی و مقایسه آن با درخشندگی ظاهری که از زمین دیده میشود (یعنی با نگاه کردن به اینکه نور ستاره پس از رسیدن به زمین چقدر کمنور شده است)، میتوانند فاصله تا ستاره را تعیین کنند.
پرسشهای متداول
چگونه ستارهشناسان فاصلهی ستارگان دورتر از ۴۰۰ سال نوری را اندازه میگیرند؟
برای ستارگان دورتر از ۴۰۰ سال نوری، ستارهشناسان از اندازهگیریهای درخشندگی استفاده میکنند. آنها طیف رنگی یک ستاره را تعیین میکنند که نشاندهندهی درخشندگی واقعی آن است. با مقایسهی این میزان با درخشندگی ظاهری که از زمین دیده میشود، ستارهشناسان میتوانند فاصلهی ستاره را تخمین بزنند.
چه پیشرفتهایی برای بهبود اندازهگیری فاصله در ستارهشناسی در حال انجام است؟
پیشرفتها در فناوری، مانند تلسکوپهای قدرتمندتر و رصدخانههای فضایی پیشرفته، توانایی ستارهشناسان را برای اندازهگیری فواصل ستارهای افزایش میدهد. تکنیکهایی مانند تداخلسنجی و استفاده از شمعهای استاندارد، مانند ستارگان متغیر قیفاووسی (Cepheid)، نیز دقت اندازهگیریهای فاصله در ستارهشناسی را بهبود میبخشند.
آخرین بروزرسانی: ۸ اسفند ۱۴۰۲
مترجم: فؤاد پورفائز
منبع: howstuffworks.com
خب این باید یک فرمولی داشته باشه، میشه راجبش توضیحات بیشتری بدین؟