توضیح: بیش از ۱۰۰۰ سال پیش، عبدالرحمن صوفی، ستارهشناس ایرانی، قدیمیترین رکورد شناختهشده بشریت از کهکشان آندرومدا را در “کتاب ستارگان ثابت” (کتابخانه بودلیان، نسخه خطی مارش ۱۴۴، صفحه ۱۶۷) منتشر کرد. ۸۰۰ سال بعد، آندرومدا به سی و یکمین مدخل در “کاتالوگ سحابیها و خوشههای ستارهای” چارلز مسیه تبدیل شد. آندرومدا از “یک ابر کوچک” تا “سحابی” و اکنون به عنوان نزدیکترین کهکشان بزرگ ما شناخته میشود، و همچنان یک جرم نجومی اساسی باقی مانده است.
تصویر امروز که طی ۲۰۲ ساعت گرفته شده است، نشان میدهد که ما تا چه حد در توانایی خود برای مشاهده همسایه خود پیشرفت کردهایم. ابرهای قرمز و آبی پراکنده، عمدتاً هیدروژن و اکسیژن یونیزه شده در پیشزمینه کهکشان راه شیری ما هستند. ابرهای صورتی-قرمز هیدروژن یونیزه شده توسط نور پرانرژی ستارگان جوان، بازوهای مارپیچی غبارآلود کهکشان را قابل ردیابی میکنند. M32 و M110 کهکشانهای ماهوارهای (یا اقماری) هستند که به دور آندرومدای بزرگتر تصویر شدهاند.
با وجود سابقه طولانی رصد آن از طریق چشمان غیرمسلح باستانی تا تلسکوپهای مدرن، آندرومدا هنوز اسرار بیشماری را در خود جای داده است که ستارهشناسان به جستجوی آنها ادامه خواهند داد، از جمله چگونگی ادغام و تکامل کهکشانها، و همچنین ماهیت ماده تاریک که کهکشانها در آن قرار دارند.
منبع: ناسا
Andromeda Through Gas and Dust
2026 June 3
Image Credit & Copyright: Nick Fritz
Text: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)
