درختان باهوش

مستند «درختان باهوش» (Intelligent Trees) به کارگردانی جولیا دوردل (Julia Dordel) و گیدو تولکه (Guido Tölke)، با تهیه‌کنندگی جولیا دوردل، محصول سال ۲۰۱۶ کشور آلمان است. این مستند ۴۵ دقیقه‌ای نخستین‌بار در سال ۲۰۱۶ منتشر شد و تاکنون در پایگاه IMDb امتیاز ۷٫۱ از ۱۰ را کسب کرده است. «درختان باهوش» با همراهی جنگل‌بان نامدار آلمانی، پیتر ووللبن، و پژوهشگر برجسته کانادایی، سوزان سیمارد، به بررسی یکی از شگفت‌انگیزترین پرسش‌های زیست‌شناسی امروز می‌پردازد: آیا درختان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و رفتاری هوشمندانه از خود نشان می‌دهند؟

مهم‌ترین ارزش علمی این مستند، معرفی پژوهش‌های نوین در حوزه بوم‌شناسی جنگل است؛ پژوهش‌هایی که نشان می‌دهند درختان از طریق شبکه‌های زیرزمینی قارچ‌ها، تبادل مواد غذایی و پیام‌های شیمیایی، با یکدیگر در ارتباط هستند. مستند با تکیه بر یافته‌های علمی، مفاهیمی مانند «درختان مادر»، همکاری میان درختان، انتقال منابع به نهال‌های جوان و نقش شبکه‌های زیستی در پایداری اکوسیستم‌های جنگلی را به زبانی ساده و مستند برای مخاطب روایت می‌کند. این اثر همچنین تصویری متفاوت از جنگل ارائه می‌دهد؛ جنگل نه به‌عنوان مجموعه‌ای از درختان منفرد، بلکه به‌عنوان سامانه‌ای زنده، پیچیده و به‌هم‌پیوسته.

از نظر هنری، «درختان باهوش» با بهره‌گیری از فیلم‌برداری چشم‌نواز در جنگل‌های طبیعی، نماهای نزدیک از جزئیات حیات گیاهی و روایت آرام و تأمل‌برانگیز، تجربه‌ای دلنشین برای مخاطب رقم می‌زند. هرچند این مستند تاکنون جایزه مهم بین‌المللی ثبت‌شده‌ای دریافت نکرده است، اما به دلیل اتکا به پژوهش‌های معتبر و ارائه جذاب مفاهیم علمی، از سوی بسیاری از مخاطبان و منتقدان به‌عنوان اثری آموزنده، الهام‌بخش و تأمل‌برانگیز درباره رابطه انسان و طبیعت مورد توجه قرار گرفته است.

اگر تاکنون به درختان تنها به چشم عناصری خاموش در طبیعت نگاه کرده‌اید، این مستند می‌تواند نگاه شما را دگرگون کند. «درختان باهوش» فرصتی است تا دانشجویان، دانش‌آموزان، استادان و همه علاقه‌مندان به علوم طبیعی، با یکی از جذاب‌ترین دستاوردهای زیست‌شناسی و بوم‌شناسی معاصر آشنا شوند و درباره مرزهای هوشمندی، همکاری و ارتباط در جهان زنده به گفت‌وگو بنشینند. شما را دعوت می‌کنیم در اکران این هفته «سینمای علم» همراه ما باشید و پس از نمایش فیلم، در نشست نقد و تحلیل علمی آن نیز مشارکت کنید.