آیا گیاهان موسیقی می‌نوازند؟

نکات کلیدی

• “موسیقی” تولیدشده در کنسرت‌های گیاهی، از ماشین‌هایی ناشی می‌شود که بازخورد زیستی گیاهان را ترجمه می‌کنند، نه از خود گیاهان که موسیقی بسازند.
• متخصصان توضیح می‌دهند که این ماشین‌ها مقاومت الکتریکی را اندازه‌گیری کرده و آن را به نُت‌های موسیقی تبدیل می‌کنند که از نظر علمی صدای گیاهان را نمایندگی نمی‌کند.
• تحقیقات دکتر مونیکا گالیانو (Dr. Monica Gagliano) و دیگران نشان می‌دهد که گیاهان ممکن است در واقع با صداها تعامل داشته و به آن‌ها پاسخ دهند، مانند لرزش آب یا صداهای کلیکی که ریشه‌ها تولید می‌کنند، که نشان‌دهنده تعامل بسیار پیچیده‌تری با محیط خود نسبت به آنچه قبلاً درک شده، است.

اگر به تورین، ایتالیا (Turin, Italy) سفر می‌کنید، ممکن است بخواهید یک سفر میدانی به دهکده محیط زیستی دامنهور داشته باشید. در آن‌جا می‌توانید معبد ۱۱ طبقه‌ای را ببینید که ساکنان آن طی ۱۶ سال به‌صورت دستی ساخته‌اند، که الهام‌گرفته از یک ستاره سقوط کرده است که توسط رهبر جامعه، اوبرتو آیواردی (Oberto Aiuradi)(که به نام فالکو (Falco) شناخته می‌شود) تصور شده است. همچنین ممکن است بخواهید کنسرت گیاهان آوازخوان را تماشا کنید، جایی که حسگرهای متصل به برگ‌های گیاهان برخی از فرآیندهای زیستی آن‌ها را به موسیقی ساختگی (Synthesizer music)(نوعی ابزار موسیقی است – مترجم) ترجمه می‌کنند.

یا اگر به زودی به ایتالیا نمی‌روید، می‌توانید با پرداخت ۲۵۰ دلار، ماشینی بخرید که به شما این امکان را می‌دهد که به “موسیقی” گیاهان خانگی خود گوش دهید. گزینه‌های زیادی دارید.

شاید با دلیل خوب بپرسید، اینجا چه خبر است؟ گیاهان ساکت، ناآگاه و غیرواکنش‌پذیر، کارخانه‌های اکسیژن هستند! آن‌ها قطعاً نمی‌توانند موسیقی بسازند.

زندگی پنهان گیاهان

اینکه ” گیاهان ساکت، ناآگاه و غیرواکنش‌پذیر، کارخانه‌های اکسیژن هستند” اساساً خط مشی غالب در مورد گیاهان در بیشتر تاریخ ثبت‌شده بوده است. اما سپس در دوره‌ای در دهه ۱۹۷۰، کتاب “زندگی پنهان گیاهان” نوشته پیتر تامپکینز (Peter Tompkins) و کریستوفر برِد (Christopher Bird) به فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز راه یافت. این کتاب پر از آزمایش‌های علمی مشکوک بود: آموزش به کاکتوس‌ها برای شمارش و انجام تست‌های دروغ‌سنج بر روی گیاهان خانگی که منجر به بی‌نظمی سوزن دستگاه در هنگام جوشیدن یک میگو در حضور آن‌ها یا زمانی که شخصی که گیاه به او اعتماد نداشت وارد اتاق می‌شد، صحبت‌های زیادی در مورد “میدان‌های انرژی” و “پرتوها” از انواع مختلف در این کتاب وجود داشت. اما با اینکه محققان علمی این کتاب را جدی نگرفتند و بسیاری آن را به عقب راندن تحقیقات گیاهی چند صد سال دانستند، این کتاب عموم مردم را تشویق کرد که به گیاهان به شیوه‌هایی که هرگز قبل از آن فکر نکرده بودند، نگاه کنند.

اما با گیاهان آوازخوان، ما با همان نوع سوالاتی مواجه می‌شویم که تامپکینز و برد، هرچند با روش‌های به‌وضوح غیرعلمی، سعی در پاسخگویی به آن‌ها داشتند، حقیقت در مورد گیاهان چیست؟ آن‌ها چگونه جهان را درک می‌کنند؟ چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و به متغیرهای متعدد محیط خود پاسخ می‌دهند؟ برای این گروه از موجودات که حدود ۹۹ درصد از توده زیستی این سیاره را تشکیل می‌دهند، در واقع پاسخ‌های بسیار کمی به هر یک از این سوالات داریم. درست است که زندگی پنهان گیاهان احتمالاً بسیار غنی‌تر و پیچیده‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کنیم. اما آیا گیاهان به‌طور مداوم نوعی موسیقی محیطی تولید می‌کنند که شما هر روز به طور معمول می‌شنوید؟

همان‌طور که احتمالاً می‌توانید تصور کنید، پاسخ کوتاه به این سوال “خیر” است.

تبدیل سیگنال‌های الکتریکی به نُت‌های موسیقی

دکتر راتنش میشرا (Dr. Ratnesh Mishra)، پژوهشگر پسادکتری در آزمایشگاه زیست‌شناسی عملکرد گیاهان در دانشگاه گنت بلژیک (University of Ghent, Belgium)، در یک مصاحبه ایمیلی می‌گوید که صدایی که به عنوان موسیقی ساختگی در “کنسرت گیاهان” در دامنهور شنیده می‌شود، ناشی از حرکات داخلی گیاه در طول فرآیند حفره‌زدایی (Cavitation)( پدیده‌ای است که در آن کاهش فشار باعث تبخیر موضعی مایع و ایجاد حباب‌ در آن‌جا شود – مترجم) است، به‌طوری‌که حباب‌های هوا از طریق بدن گیاه به سمت بالا کشیده می‌شوند، به‌ویژه زمانی که آب کمیاب است. این اتفاق مانند داشتن دستگاهی است که مکیدن مواد شیرهای داخل لیوان شما را از طریق نی به صدای موسیقی ساختگی تبدیل می‌کند.

دکتر مونیکا گالیانو، فیزیولوژیست گیاهی و استاد همکار در دانشکده علوم زیستی دانشگاه استرالیای غربی، اضافه می‌کند: “به‌طور ساده، دستگاه‌هایی که ‘بازخورد زیستی’ گیاهان را به موسیقی تبدیل می‌کنند، هیچ جنبه علمی ندارند — کل داستان هیچ ارتباطی با علم یا صدای گیاهان ندارد.” “دستگاه‌هایی که در بسیاری از این موارد استفاده می‌شوند، یک مولتی‌متر ساده هستند که مقاومت الکتریکی گیاه را اندازه‌گیری می‌کند. سپس مولتی‌متر این سیگنال‌های الکتریکی را با استفاده از یک تراشه صوتی، مانند کارت‌های صدای موجود در کامپیوتر شما، به نت‌ها تبدیل می‌کند و این‌گونه صداها برای گوش‌های انسانی ما قابل درک می‌شوند.”

گالیانو به بررسی روش‌هایی می‌پردازد که گیاهان واقعاً از صدا استفاده می‌کنند و با آن تعامل دارند و در بسیاری از جهات، تحقیقات او در راستای تلاش‌های “زندگی مخفی گیاهان” است که بیش از ۴۰ سال پیش سعی کرد — و به طرز چشمگیری شکست خورد — تا اثبات کند که گیاهان نوعی از شناخت را دارند. به گفته مقاله‌ای از مایکل پولا (Michael Pollan) در سال ۲۰۱۳ که در نیویورکر (New Yorker) منتشر شد، تامپکینز و برد نه تنها موفق به کاهش تحقیقات درباره رفتار گیاهان برای دهه‌ها شدند، بلکه کتاب آن‌ها منجر به “خودسانسوری” پژوهشگرانی شد که ممکن بود در غیر این صورت به “امکان اینکه گیاهان بسیار باهوش‌تر و بیشتر شبیه ما از آنچه بیشتر مردم فکر می‌کنند — قادر به شناخت، ارتباط، پردازش اطلاعات، محاسبه، یادگیری و حافظه” بپردازند، نگاه کنند. گالیانو یکی از معدود پژوهشگرانی است که سعی دارد با تحقیقاتش در مورد اینکه آیا گیاهان می‌توانند به عنوان مثال یاد بگیرند یا نوعی احساسات خود را نشان دهند، به این سوالات بپردازد و ننگ‌های علمی باقی‌مانده را بشکند.

یکی از آزمایش‌های گالیانو شامل آزمایش اینکه چگونه گیاهان نخود در خاک خشک “به صدا” گوش می‌دهند و به لرزش آب در حال حرکت پاسخ می‌دهند، می‌شود. مطالعه دیگری نشان داده است که ریشه‌های گیاهان جوان ذرت، صداهای “کلیک” با فرکانس حدود ۲۲۰ هرتز تولید می‌کنند و به صداهای کلیکی که در همان فرکانس منتشر می‌شوند، پاسخ می‌دهند.

گالیانو در مورد پدیده “گیاهان آوازخوان” می‌گوید: ” گیاهان صدای واقعی خود را دارند و نیازی به انسان‌ها ندارند که صداهای جعلی به آن‌ها بدهند و بگویند که این‌ها صدای گیاهان است”. “من می‌توانم شما را به یکی از این مولتی‌مترها متصل کنم. اگر به شما بگویم که صدای به‌دست‌آمده از تبدیل مقاومت الکتریکی شما صدای شماست، آیا نمی‌دانید که این صدای شما نیست بلکه تنها یک صوت‌سازی از مقاومت الکتریکی شماست؟ — بدیهی است که این صدا هیچ ارتباطی با صدای واقعی یا صدای شما ندارد.”

پس، به هر حال، به کنسرت گیاهان بروید — اما بدانید که صدای واقعی گیاهان بسیار مرموزتر از آن است که ما هنوز می‌دانیم.

حالا این جالب است

کلیو باکستر (Cleve Backster)، یکی از محققان اصلی که در “زندگی مخفی گیاهان” به آن اشاره شده، معتقد بود که گیاهان می‌توانند افکار و احساسات انسان‌ها را شناسایی و به آن‌ها پاسخ دهند. او نتایج شگفت‌انگیزی را در آزمایش‌هایش با گیاهان و دستگاه‌های نسخه‌بردار گزارش کرد که هیچ‌یک از آن‌ها هرگز به‌طور موفقیت‌آمیزی تکرار نشده است.

سوالات متداول

دانشمندان چگونه صداهای تولیدشده توسط گیاهان را تفسیر می‌کنند؟

محققان صداهای گیاهان را به‌عنوان شواهدی از تعامل آن‌ها با محیط تفسیر می‌کنند، نه به‌عنوان “موسیقی” یا گفتار سنتی.

آیا مطالعه صداهای گیاهان می‌تواند به اشکال جدیدی از ارتباط بین انسان‌ها و گیاهان منجر شود؟

مطالعه صداهای گیاهان ممکن است ارتباط مستقیم را امکان‌پذیر نکند، اما می‌تواند درک ما از پاسخ‌ها و رفتارهای گیاهان را عمیق‌تر کند.

نویسنده: Jesslyn Shields

مترجم: فؤاد پورفائز

منبع: howstuffworks.com