تصویر نجومی روز ناسا: یاپتوس زحل؛ قمر نقاشی شده

توضیح: چه اتفاقی برای قمر زحل، یاپتوس (Iapetus)، افتاده است؟ بخش‌های وسیعی از این دنیای عجیب به تیرگی زغال سنگ هستند، در حالی که بخش‌های دیگری به روشنی برف.
برای کمک به درک بهتر این قمر با رنگ غیرمعمول، ناسا در سال ۲۰۰۷ فضاپیمای رباتیک کاسینی را که در آن زمان به دور زحل می‌چرخید، هدایت کرد تا در فاصله ۲۰۰۰ کیلومتری از آن شیرجه بزند. در اینجا، از فاصله حدود ۷۵۰۰۰ کیلومتری، نیمکره‌ای از یاپتوس دیده می‌شود که همیشه در حال تعقیب است. یک دهانه برخوردی بزرگ که در جنوب دیده می‌شود، ۵۰۰ کیلومتر وسعت دارد و به نظر می‌رسد روی یک دهانه قدیمی‌تر با اندازه مشابه قرار گرفته است. ماده تیره به طور فزاینده‌ای شرقی‌ترین قسمت یاپتوس را پوشانده و دهانه‌ها و ارتفاعات را به طور یکسان تیره می‌کند. یک فرضیه پیشرو این است که ماده تیره عمدتاً نوعی خاک غنی از کربن است که از زمان تصعید یخ نسبتاً گرم اما کثیف باقی مانده است. پوشش اولیه این ماده تیره ممکن است به طور موثری توسط تجمع بقایای شهاب سنگ‌های آزاد شده از قمرهای دیگر ایجاد شده باشد.
منبع: ناسا
Saturn’s Iapetus: Painted Moon
2026 July 5
Image Credit: NASA, ESA, JPL, SSI, Cassini Imaging

شب علم در راه است…

آبان امسال، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، میزبان شبی خواهد بود که کنجکاوی، علم و مردم در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. منتظر بمانید؛ به‌زودی از جزئیات این رویداد بیشتر خواهید شنید. با ما همراه باشید.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی