تصویر نجومی روز ناسا: یک خورشیدگرفتگی طلایی

توضیح: این خورشیدگرفتگی کامل نه تنها از نظر شاعرانه زیبا، بلکه از نظر علمی نیز جالب به نظر می‌رسید. معمولاً تاج خورشیدی (solar corona ) سفید به نظر می‌رسد و برای برخی از ناظران، تاج خورشیدگرفتگی کامل هفته گذشته به رنگ مرواریدی به نظر می‌رسید.
اما این بار، ناظران خورشیدگرفتگی کامل در اسپانیا، تاجی را دیدند که به طور غیرمعمول طلایی به نظر می‌رسید. به یک دلیل، از اسپانیا، خورشیدگرفتگی کامل زمانی رخ داد که خورشید در حال غروب نزدیک افق بود. آن نور خورشید کم‌ارتفاع از میان مقدار زیادی هوا عبور می‌کند که نور آبی را پراکنده می‌کند. مقدار غیرمعمولی از دود موجود در هوا، ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگل‌های اطراف، به عنوان فیلتر دوم عمل کرد و رنگ‌های آبی باقی مانده را بیشتر پراکنده کرد و نور غالب طلایی را عمیق‌تر کرد.
این تصویر برجسته که با HDR پردازش شده و با نوردهی چندگانه تهیه شده است، هفته گذشته از بناونته، اسپانیا گرفته شده است. چیزی که طلایی به نظر نمی‌رسید، یک زبانه خورشیدی (prominence) درخشان هیدروژنی بود که بالای لبه سمت چپ خورشید معلق بود – رنگ صورتی روشن اصلی آن باقی مانده بود.
منبع: ناسا
A Golden Corona Eclipse
2026 August 17
Image Credit & Copyright: Rui Santos (Living Impressions)

تصویر نجومی روز ناسا: خورشیدگرفتگی کامل از گرینلند

توضیح: در ۱۲ آگوست، سایه ماه به سیاره زیبای ما رسید. این سایه که از اقیانوس منجمد شمالی آغاز می‌شد، در امتداد یک مسیر باریک که سایه تاریک ماه را در بخش‌هایی از گرینلند، ایسلند، اقیانوس اطلس، پرتغال و شمال اسپانیا هدایت می‌کرد، امتداد یافت. و برای لحظه‌ای، ساکنان زمین که خود را در زیر سایه ماه با آسمانی صاف یافتند، توانستند شاهد یک خورشیدگرفتگی کامل باشند.
پس از فرار از آب و هوا از طریق دریا و فرود در امتداد رایپ فیورد در ساحل شرقی گرینلند (در موقعیت ۷۱.۰۷۰۵۵ شمالی، ۲۷.۷۱۲۵۲ غربی)، این عکس که به سختی به دست آمده بود، در ساعت ۱۷:۳۳:۲۶ به وقت جهانی گرفته شد. این زمان، نزدیک به اولین دسترسی به آسمان صاف در مسیر خورشیدگرفتگی کامل است، بنابراین این تصویر احتمالاً یکی از اولین نماهای بدون مانع از خورشیدگرفتگی کامل است.
این عکس خیره‌کننده، از میان شکافی در ابرها، یکی از حلقه‌های الماس گذرای (transient diamond rings) این خورشیدگرفتگی و تاج خورشیدی باشکوهی (solar corona) را که در نزدیکی لحظه شروع خورشیدگرفتگی کامل پدیدار می‌شود، ثبت کرده است.
منبع: ناسا
Total Solar Eclipse from Greenland
2026 August 14
Image Credit & Copyright: Aditya Madhavan

تصویر نجومی روز ناسا: خورشیدگرفتگی کامل بر فراز اسپانیا

توضیح: در ۱۲ آگوست ۲۰۲۶، ماه به طور کامل خورشید را پوشاند و سایه خود را بر فراز سیبری، گرینلند، ایسلند، اسپانیا و پرتغال انداخت.
تصویر امروز شامل دو خورشیدگرفتگی کامل است که از ساراگوسا، اسپانیا مشاهده می‌شود، یکی بر فراز کلیسای جامع بانوی ستون و دیگری که در رودخانه ابرو (Ebro River) منعکس می‌شود. برای چند لحظه، اسپانیا اولین خورشیدگرفتگی کامل بزرگ خود را از سال ۱۹۰۵ مشاهده کرد.
کسانی که شاهد خورشیدگرفتگی کامل هستند، ممکن است سرمای هوا، سکوت پرندگان، جیک جیک گیج‌کننده حشرات و حیرت مشترک بسیاری را تجربه کنند. زمان درخشش تاج خورشید فرا رسیده است زیرا قرص درخشان خورشید توسط ماه مسدود می‌شود. از جمله دلایل دیگر برای مطالعه خورشیدگرفتگی‌ها: آنها به دانشمندان کمک می‌کنند تا بفهمند که چرا تاج خورشید میلیون‌ها درجه داغ‌تر از سطح خورشید است. شهروندان مشتاق می‌توانند با ثبت نحوه واکنش حیات وحش، تصویربرداری از تاج خورشید و نظارت بر دمای هوا و ابرها در این مطالعات مشارکت کنند.
منبع: ناسا
Total Solar Eclipse Over Spain
2026 August 13
Image Credit & Copyright: Ruiyu Zhang
Text: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی