تصویر نجومی روز ناسا: گره‌های دنباله‌داری عجیب در سحابی هلیکس

توضیح: چه چیزی باعث ایجاد گره‌های غیرمعمول گاز و غبار در سحابی‌های سیاره‌ای می‌شود؟ وجود این گره‌ها که در سحابی حلقه (Ring Nebula)، سحابی دمبل (Dumbbell Nebula) و NGC 2392 نیز دیده می‌شوند، در ابتدا پیش‌بینی نشده بود و منشأ آنها هنوز به خوبی درک نشده است.
در اینجا تصویری جذاب از بخشی از سحابی مارپیچ یا حلزونی (Helix Nebula) توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داده شده است که جزئیات فوق‌العاده‌ای را در نور مادون قرمز نشان می‌دهد. گره‌های دنباله‌دار، جرمی مشابه زمین دارند اما اندازه آنها معمولاً چندین برابر مدار پلوتو است. یک فرضیه برای تکه‌تکه شدن و تکامل گره‌ها شامل بیرون راندن گاز موجود، توسط باد ستاره‌ای کم‌چگال‌تر اما بسیار پرانرژی ستاره در حال تکامل مرکزی است.
سحابی مارپیچ یکی از نزدیک‌ترین نمونه‌های سحابی سیاره‌ای است که در پایان عمر یک ستاره خورشید مانند ایجاد شده است. با توجه به نامگذاری فنی NGC 7293، سحابی مارپیچ در فاصله حدود 650 سال نوری از صورت فلکی آب‌بَر (دلو Aquarius) قرار دارد.
منبع: ناسا
Curious Cometary Knots in the Helix Nebula
2026 August 4
Image Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, JWST; Processing: A. Pagan (STScI)

برنده مسابقه هفته (2) – تابستان 1405

با افتخار به آگاهی همراهان گرامی خانه علم می‌رسانیم که پس از ارزیابی دقیق پاسخنامه‌های ارسالی توسط کمیته علمی مسابقه هفته، برگزیده این هفته از مسابقه به شرح زیر معرفی می‌گردد.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی