علمآموز – مرداد 1405
علمآموز | آتشهایی که دیگر فقط جنگل را نمیسوزانند
آتشسوزیهای طبیعی همواره بخشی از اکوسیستم برخی جنگلها بودهاند، اما تغییر اقلیم باعث شده فصل آتش در بسیاری از مناطق جهان طولانیتر، گستردهتر و مخربتر شود. افزایش دمای هوا، خشکسالیهای طولانی و کاهش رطوبت پوشش گیاهی، شرایطی را ایجاد کردهاند که آتشها سریعاً گسترده و مهارناپذیرتر شوند. بر اساس گزارش سازمان جهانی هواشناسی، آتشسوزیهای بزرگ سالهای اخیر میلیونها هکتار از پوشش گیاهی جهان را از بین برده و در برخی مناطق، رکورد انتشار دود و دیاکسیدکربن را بر جای گذاشتهاند.
پیامد این آتشها تنها از بین رفتن جنگلها نیست. دود حاصل از آتشسوزی میتواند هزاران کیلومتر جابهجا شود و کیفیت هوا را در شهرهای دوردست کاهش دهد. نابودی پوشش گیاهی، فرسایش خاک، کاهش تنوع زیستی و افزایش انتشار گازهای گلخانهای نیز چرخهای را ایجاد میکند که گرمایش زمین را تشدید میکند و احتمال آتشسوزیهای بعدی را افزایش میدهد. ایران نیز با گرمتر شدن هوا، کاهش رطوبت و خشکشدن مراتع، در بسیاری از مناطق با افزایش خطر آتشسوزیهای جنگلی و مرتعی روبهرو است؛ بهویژه در جنگلهای زاگرس و عرصههای طبیعی غرب و شمال کشور.
بیش از ۹۰ درصد آتشسوزیهای جنگلها و مراتع منشأ انسانی دارند؛ بنابراین رفتار هر یک از ما اهمیت دارد. در اقلیم امروز، حفاظت از طبیعت تنها وظیفه جنگلبانان نیست؛ مسئولیتی است که از رفتار روزمره همه ما آغاز میشود.
