علمآموز – تیرماه 1405

علم‌آموز | آبِ پنهانِ برق؛ تولید انرژی چقدر آب مصرف می‌کند؟
وقتی از صرفه‌جویی در آب صحبت می‌کنیم، معمولاً به شیر آب و مصرف خانگی فکر می‌کنیم؛ اما کمتر می‌دانیم که تولید برق نیز به آب وابسته است. بسیاری از نیروگاه‌های حرارتی برای خنک‌سازی تجهیزات خود به حجم قابل‌توجهی آب نیاز دارند. بر اساس برآوردهای بین‌المللی، تولید هر کیلووات‌ساعت برق در نیروگاه‌های حرارتی می‌تواند چند لیتر آب مصرف یا تبخیر کند. به همین دلیل، اگر یک خانوار ایرانی در سقف الگوی مصرف ماهانه (۲۰۰ کیلووات‌ساعت) برق مصرف کند، تولید این مقدار برق، علاوه بر مقدار قابل توجهی سوخت فسیلی، به‌طور غیرمستقیم معادل حجم آب موجود در بیش از ۲۵۰ تا ۴۰۰ بطری ۱٫۵ لیتری آب معدنی، آب نیاز دارد.
این وابستگی در شرایط تغییر اقلیم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. گرمایش جهانی، هم تقاضا برای برق را بالا می‌برد و هم دسترسی به آب را محدودتر می‌کند. در روزهای گرم تابستان، زمانی که بیشترین نیاز به برق برای سرمایش وجود دارد، نیروگاه‌ها نیز برای خنک‌سازی به آب بیشتری نیاز دارند. به این ترتیب، آب و برق دو مسئله جداگانه نیستند؛ موضوعی که برای مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان، از جمله ایران، اهمیت ویژه‌ای دارد.
هر کیلووات‌ساعت برقی که صرفه‌جویی شود، به کاهش مصرف غیرمستقیم آب نیز کمک می‌کند. گاهی صرفه‌جویی در آب، از کلید برق آغاز می‌شود.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی