تصویر نجومی روز ناسا: ساختار بزرگ‌مقیاس کیهان

توضیح: این نقشه‌ای از کیهان است.
ابزار طیف‌سنجی انرژی تاریک (DESI) در رصدخانه ملی کیت پیک، آریزونا، بررسی پنج ساله خود را به پایان رسانده است. این ابزار بیش از ۴۷ میلیون کهکشان و کوازار را رصد کرده و یک نقشه سه‌بعدی با محوریت زمین ایجاد کرده است.
تصویر به نمایش درآمده امروز، برشی نازک از این داده‌ها را نشان می‌دهد: فضاهای خالی سیاه نشان می‌دهند که کهکشان ما کجا اجرام دور را از نظرها می‌پوشاند. شبکه پرمانند در تصویر ضمیمه، ساختار بزرگ‌مقیاس کیهان را نشان می‌دهد. نور دورترین کهکشان‌های نشان داده شده در اینجا ۱۱ میلیارد سال سفر کرده تا به زمین برسد.
کهکشان‌ها در طول تاریخ کیهانی تحت تأثیرات رقابتی گرانش و انرژی تاریک، که مسئول انبساط شتاب‌دار کیهان هستند، خوشه‌بندی شده‌اند. تجزیه و تحلیل نتایج اولیه DESI به این احتمال اشاره داشت که انرژی تاریک، که توسط آلبرت انیشتین به عنوان یک ثابت کیهان‌شناسی توصیف شده است، ممکن است در نهایت ثابت نباشد. اما هنوز باید منتظر تجزیه و تحلیل مجموعه داده‌های کامل فعلی باشیم. ماهیت انرژی تاریک بزرگترین راز کیهان‌شناسی است.
منبع: ناسا
Large Scale Structure of the Universe
2026 April 23
Image Credit: Claire Lamman/DESI collaboration
Text: Cecilia Chirenti (NASA GSFC, UMCP, CRESST II)

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی