تصویر نجومی روز ناسا: جهان قابل مشاهده

توضیح: تا چه فاصله‌ای می‌توانید ببینید؟
هر چیزی که همین الان می‌توانید ببینید، و هر چیزی که احتمالاً می‌توانید ببینید، با فرض اینکه چشمان شما می‌توانست انواع تابش‌های اطرافتان را تشخیص دهد “جهان قابل مشاهده” (observable universe) است.
از طریق نور، دورترین چیزی که می‌توانیم ببینیم از تابش زمینه کیهانی می‌آید، مربوط به زمانی ۱۳.۸ میلیارد سال پیش که جهان مانند مه غلیظی مات بود. برخی از نوترینوها و امواج گرانشی که ما را احاطه کرده‌اند از فواصلی دورتر می‌آیند، اما بشر هنوز فناوری لازم برای تشخیص آنها را ندارد.
تصویر به نمایش درآمده، جهان قابل مشاهده را در مقیاسی به طور فزاینده فشرده، نشان می‌دهد، با زمین و خورشید در مرکز که توسط منظومه شمسی ما، ستارگان نزدیک، کهکشان‌های نزدیک، کهکشان‌های دور، رشته‌های ماده اولیه و تابش زمینه کیهانی احاطه شده است.
کیهان‌شناسان معمولاً فرض می‌کنند که جهان قابل مشاهده ما فقط بخش نزدیک یک موجودیت بزرگتر به نام “جهان” است که در آن فیزیک یکسانی اعمال می‌شود. با این حال، چندین استدلال رایج اما گمانه‌زن وجود دارد که ادعا می‌کنند حتی جهان ما بخشی از یک چندجهانی بزرگتر است که در آن یا ثابت‌های فیزیکی متفاوتی وجود دارد، یا قوانین فیزیکی متفاوتی اعمال می‌شود، یا ابعاد بالاتری عمل می‌کنند، یا نسخه‌های کمی متفاوت از جهان استاندارد ما وجود دارد.
منبع: ناسا
The Observable Universe
2025 November 23
Illustration Credit & Licence: Wikipedia, Pablo Carlos Budassi

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی