کلاس آموزش علوم تجربی (عملی و آزمایشگاهمحور-ویژه متوسطه اول)
به اطلاع مخاطبان گرامی میرساند، خانه علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، کلاس آموزش «درس علوم تجربی» با شیوه تدریس عملی و آزمایشگاهی (ویژه پایههای هفتم تا نهم) را به مجموعه دورههای آموزشی خود اضافه کرده است. این دوره که به درخواست دانشآموزان و اولیا ایشان و توسط گروهی از متخصصان مجرب دانشگاه تحصیلات تکمیلی تدریس خواهد شد از ۱۷ مهرماه آغاز میشود. دانشآموزان مقطع متوسطه اول میتوانند در این کلاس آموزشی ثبتنام و شرکت نمایند.
سرزمین طلایی (1)
مستند «سرزمین طلایی» به نویسندگی، تهیهکنندگی و کارگردانی مرتضی نصراللهی، اثری علمی ـ فرهنگی است که در پنج قسمت ۵۲ دقیقهای از تلویزیون پخش میشود. این مستند با نگاهی تازه به استان زنجان و شرق آذربایجان، به معرفی طبیعت شگفتانگیز، کوههای رنگی، غارها، معادن، حیاتوحش، روستاهای سنتی و جلوههای فرهنگی و تاریخی این سرزمین میپردازد.
نام «سرزمین طلایی» برگرفته از واژه محلی «زنگین» به معنای ثروتمند و شکوهمند است و به عظمت و ظرفیتهای گردشگری و طبیعی زنجان اشاره دارد. در روند ساخت این اثر، تیم سازنده با دشواریهایی چون تصویربرداری در شرایط سخت کوهستانی، غارها و حیاتوحش مواجه بودهاند.
این مستند ۸۰ درصد مبتنی بر واقعیتهای میدانی و بهرهمند از جلوههای گرافیکی و تصاویر آرشیوی است. قسمت دوم آن به زمینشناسی و اهمیت کوههای رنگی اختصاص دارد و پس از این مجموعه، نصراللهی ساخت مستند دیگری با عنوان «ناشناختهها» را آغاز خواهد کرد.
«سرزمین طلایی» تصویری جامع از شکوه طبیعت و فرهنگ زنجان است؛ روایتی متفاوت از استانی که بهدرستی «سرزمین شکوهمند» نام گرفته است.
حس چشایی چگونه کار میکند؟
کودکان در مقطع ابتدایی با حس چشایی آشنا میشوند. از بین حواس پنجگانه، به نظر میرسد این حس سادهترین آنها باشد. در این حس خبری از سلولهای مخروطی، استوانهای یا عدسی نیست. پرده گوش یا استخوانچههای ریز هم در کار نیست. با این حال، دانشمندان اطلاعات کمتری در مورد چشایی دارند تا بینایی و شنوایی، حواسی که بسیار پیچیدهتر هستند. چرا چیزی که ظاهراً ابتدایی است، اینقدر پیچیده و بحثبرانگیز است؟ چرا حس چشایی اینقدر مرموز است؟
برای شروع، بیشتر مردم طعم را با مزه اشتباه میگیرند. طعم (Taste) یک حس شیمیایی است که توسط سلولهای گیرنده تخصصی موجود در جوانههای چشایی درک میشود. مزه (Flavor)، تلفیقی از چندین حس است. برای درک مزه، مغز نهتنها محرکهای چشایی، بلکه محرکهای بویایی و احساسات لامسه و حرارتی را نیز تفسیر میکند. در مورد غذاهای تند، مغز حتی درد را به عنوان یکی از جنبههای مزه در نظر میگیرد.
آزمایش حس نیز یک علم ذهنی است، و چشایی شاید ذهنیتر از بقیه حواس باشد. برخی از افراد ویژگیهای ژنتیکی ارثی دارند که باعث میشود طعم برخی غذاها برایشان ناخوشایند باشد. برخی دیگر، که “چشندگان قوی (Supertasters)” نامیده میشوند، غلظت غیرطبیعی بالایی از گیرندههای چشایی دارند. برای کامهای حساس آنها، غذای بیمزه، طعم کاملی دارد. و همانطور که همه ما میدانیم، طعم غذا برای افراد مختلف، متفاوت است – همه ما طعمهای یکسانی را دوست نداریم.
در سالهای اخیر، دانشمندان تعریف چشایی را گسترش دادهاند و یک یا احتمالاً دو طعم اصلی را به مجموعه اصلی چهار طعم (ترش، تلخ، شیرین و شور) اضافه کردهاند. آنها “نقشه زبان”، این اصل اساسی کلاسهای زیستشناسی که مناطق متمایز چشایی را نشان میدهد، به چالش کشیدهاند. دانشمندان علوم غذایی حتی گیرندههای چشایی را دستکاری کردهاند، آنها را مسدود یا تحریک میکنند تا شیرینکنندهها و نمک را از غذا حذف کنند، بدون اینکه از مزه آن بکاهند.
در این مقاله، ما در مورد فیزیولوژی و روانشناسی چشایی یاد خواهیم گرفت.
