تصویر نجومی روز ناسا: NGC 6357: کلیسای جامع ستارگان عظیم
توضیح: یک ستاره معمولی چقدر میتواند جرم داشته باشد؟
تخمینهای انجام شده از فاصله، روشنایی و مدلهای خورشیدی استاندارد، جرم یکی از ستارههای خوشه باز پیسمیس 24 (Pismis 24) را بیش از ۲۰۰ برابر جرم خورشید ما نشان داده است که آن را به یکی از عظیمترین ستارههای شناختهشده تبدیل میکند.
این ستاره، درخشانترین جرمی است که در حفره مرکزی نزدیک به مرکز پایین تصویر نمایش دادهشده، گرفته شده با تلسکوپ فضایی وب در نور مادون قرمز، قرار دارد. برای مقایسه، یک تصویر چرخشی از تلسکوپ فضایی هابل نیز در نور مرئی نشان داده شده است.
با این حال، بررسی دقیق تصاویر نشان داده است که Pismis 24-1 درخشندگی درخشان خود را نه از یک ستاره، بلکه حداقل از سه ستاره میگیرد. ستارگان تشکیل دهنده همچنان نزدیک به ۱۰۰ برابر جرم خورشید باقی میمانند و آنها را در میان ستارگان عظیمتری که در حال حاضر ثبت شدهاند، قرار میدهد.
در پایین تصویر، ستارگان هنوز در سحابی نشری مرتبط NGC 6357 در حال شکلگیری هستند. ستارگان پرانرژی نزدیک به مرکز که شاید مانند یک کلیسای جامع گوتیک به نظر میرسند، به نظر میرسد که در حال بیرون آمدن و روشن کردن یک پیله دیدنی هستند.
منبع: ناسا
NGC 6357: Cathedral to Massive Stars
2025 September 23
Image Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, JWST; Processing: Alyssa Pagan (STScI); Rollover: NASA, ESA, HST, & J. M. Apellániz (IAA, Spain); Acknowledgement: D. De Martin (ESA/Hubble)
علمآموز – مهرماه 1404
ایران سومین کشور دنیا از نظر گستردگی فرونشست است. عامل اصلی فرونشست در ایران پایین رفتن سطح آبهای زیرزمینی در اثر برداشت بیرویه از منابع آبی است؛ وقتی لایههای سطحی زمین، آب خود را از دست میدهد، برای جبران فضاهای خالی ایجاد شده، متراکم میشوند و سطح زمین پایین میرود. در برخی مناطق سطح آب زیرزمینی از ۲۰–۳۰ متر سالهای قبل به عمق ۱۲۰ متری و حتی بیشتر رسیده است. فرونشست زمین باعث از بین رفتن دشتهای حاصلخیز، آسیب به آثار تاریخی و تأثیر بر خطوط ریلی و جادهها میشود. ضمناً با تراکم خاک و فرونشست زمین، دیگر امکان نفوذ آبهای سطحی به زمین و به تبع آن تغذیه سفرههای آب زیرزمینی از بین میرود.
از عوامل دیگر تشدید این وضعیت بحرانی، خشکسالی طولانی و مداوم کشور است به نحوی که در ۱۰ سال اخیر فقط 2 درصد از ایران وضعیت بارشی نرمال داشته است و حدود 98 درصد مناطق کشور درگیر خشکسالی بودهاند. دمای متوسط کشور نیز در ۵۰ سال اخیر، ۲.۵ درجه افزایش پیدا کرده به نحوی که عملاً فصل گرما و تابستان در ایران 4-5 ماهه شده است و این امر منجر به افزایش تبخیر (20% تبخیر بیشتر) و مصرف آب شده است.
تغیر اقلیم و ضرورت مدیریت آن، خیلی جدیتر از آن میزانی است که بدانها توجه داریم! تکتک ما مسئولیم.
