تصویر نجومی روز ناسا: طلوع خرچنگ

توضیح: یکی از مناظر تاریخی آسمان در همه اعصار، در ژوئیه ۱۰۵۴ میلادی رخ داد، زمانی که ابرنواختر خرچنگ (Crab Supernova) در آسمان سپیده‌دم درخشید.
اخترشناسان دربار چین برای اولین بار این ستاره مهمان را در صبح ۴ ژوئیه ۱۰۵۴ در کنار ستاره تیانگوان (Tianguan) (که اکنون با نام زتا ثور (Zeta Tauri) فهرست‌بندی می‌شود) دیدند.
این ابرنواختر در اواخر ژوئیه ۱۰۵۴ کمی درخشان‌تر از زهره به اوج خود رسید و به مدت ۲۳ روز در طول روز قابل مشاهده بود. ستاره مهمان آنقدر درخشان بود که هر فرهنگی در سراسر جهان ناگزیر ابرنواختر را به طور مستقل کشف کردند، اگرچه تنها نه گزارش از جمله گزارش‌هایی از چین، ژاپن و قسطنطنیه از آن باقی مانده است.
این تصویر آیفون از تپه سیگنال در نزدیکی توسان (Signal Hill near Tucson) در صبح ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۵ گرفته شده است که به طور دقیق طلوع خرچنگ در سال ۱۰۵۴ را بازسازی می‌کند و آسمان را از دید مردم هوهوکام (Hohokam) نشان می‌دهد.
سیاره زهره، به عنوان جایگزین ابرنواختر، نزدیک به موقعیت چیزی است که اکنون بقایای ابرنواختر سحابی خرچنگ (Crab Nebula) است. در یک سپیده دم تابستانی با زهره درخشان، به بیرون بروید و از خود بپرسید: «در دوران باستان وقتی ناگهان سپیده‌دم خرچنگ را می‌دیدید، چه فکری می‌کردید؟»
منبع: ناسا
Dawn of the Crab
2025 August 8
Image and Text Credit: Bradley E. Schaefer

قلب چگونه کار می‌کند؟

همه می‌دانند که قلب یک عضو حیاتی است. ما نمی‌توانیم بدون قلبمان زندگی کنیم. با این حال، وقتی دقیق‌تر بررسی کنیم، قلب فقط یک پمپ است. بله، یک پمپ پیچیده و مهم، اما در نهایت فقط یک پمپ. مانند سایر پمپ‌ها، می‌تواند مسدود شود، از کار بیفتد و نیاز به تعمیر داشته باشد. به همین دلیل است که دانستن نحوه عملکرد قلب بسیار مهم است. با کمی دانش در مورد قلب خود و اینکه چه چیزی برای آن خوب یا بد است، می‌توانید خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.
بیماری‌های قلبی، عامل اصلی مرگ و میر در ایالات متحده هستند. تقریباً 2000 آمریکایی هر روز بر اثر بیماری قلبی جان خود را از دست می‌دهند. این یعنی یک مرگ در هر 44 ثانیه. خبر خوب این است که میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی به طور پیوسته در حال کاهش است. متاسفانه، بیماری‌های قلبی همچنان باعث مرگ ناگهانی می‌شوند و بسیاری از افراد حتی قبل از رسیدن به بیمارستان فوت می‌کنند.
قلب در روان جمعی ما نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. البته قلب مترادف با عشق است. معانی ضمنی بسیاری دیگری نیز دارد. در اینجا فقط چند نمونه ذکر شده است:
• قلب داشتن – مهربان بودن
• قلب شکسته – از دست دادن عشق
• از ته دل – عمیقاً احساس شده
• دل پاک داشتن – مهربان بودن
• دل گرفته – غمگین بودن
• دل چیزی را خواستن – به شدت چیزی را خواستن
مطمئناً هیچ عضو دیگری از بدن چنین پاسخی را برنمی‌انگیزد. آخرین باری که لوزالمعده گرفته داشتید کی بود؟!
در این مقاله، ما به این عضو مهم نگاهی خواهیم انداخت تا بتوانید دقیقاً بفهمید چه چیزی باعث تپش قلب شما می‌شود.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی