تصویر نجومی روز ناسا: گوی آتشین بر فراز کیپ سن بلاس

توضیح: آیا تا به حال یک گوی آتشین (fireball) دیده‌اید؟
در نجوم، گوی آتشین یک شهاب‌سنگ (meteor) بسیار درخشان است — شهاب‌سنگی که حداقل به اندازه زهره و احتمالاً حتی از ماه کامل نیز درخشان‌تر باشد.
گوی‌های آتشین نادر هستند — اگر یکی از آنها را ببینید، احتمالاً آن را تا آخر عمر به خاطر خواهید سپرد. از نظر فیزیکی، گوی آتشین سنگ کوچکی است که از یک سیارک یا دنباله‌دار (asteroid or comet) سرچشمه گرفته است که معمولاً هنگام عبور از جو زمین، رد دود محوی از گاز و غبار از خود به جا می‌گذارد.
درباره این مورد، بعید است که هیچ برخورد بزرگی به زمین رخ داده باشد — احتمالاً بخش زیادی از این سنگ با خرد شدن به قطعات کوچک زیادی، تبخیر شده است.
تصویر برجسته هفته گذشته از یک ساحل جنگلی در کیپ سن بلاس (Cape San Blas)، فلوریدا، ایالات متحده آمریکا گرفته شده است.
منبع: ناسا
Fireball over Cape San Blas
2025 July 23
Image Credit & Copyright: Jason Rice

مسابقه هفته (3) – تابستان 1404

مسابقه هفته، از برنامه‌های ترویجی خانه علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان است که در تابستان هر سال برگزار می‌شود. در هر هفته مسابقه هفته، یک سوال علمی، از علوم پایه (ریاضی و علوم کامپیوتر، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، زمین‌شناسی) و در حد دانش کتاب‌های درسی دانش‌آموزان، برای مخاطبان دانش‌‌آموزی سراسر کشور طرح شده و برنده هر هفته، اولین فردی خواهد بود که جواب صحیح و استدلالی به سوال هفته ارائه دهد. به برندگان هر هفته مسابقه یک کارت هدیه 6 میلیون ریالی اهدا خواهد شد.
دانش‌آموزان مشتاق به علم و پژوهش، در هر جای کشور، می‌توانند، هر هفته، دانش خود در زمینه علوم پایه را به چالش بکشند و به دنبال یافتن پاسخ مناسب برای مسابقه هفته باشند و بنابراین از شما مخاطبان عزیز تقاضا می‌شود این اطلاعیه را به استحضار همه دانش‌آموزانی که می‌شناسید برسانید.

علمآموز – مرداد 1404

ایران هرگز جنگل زیادی نداشته است و تنها 6 درصد از مساحتش به جنگل تعلق دارد.با این حال هم در طول نیم‌قرن گذشته نزدیک به نیمی از آن ناپدید شده‌است و پوشش جنگلی از حدود 19 به حدود 10.7 میلیون هکتار کاهش یافته است. اگر با همین روند پیش برویم، تا ۷۵ سال دیگر اثری از جنگل‌های امروزی ایران باقی نمی‌ماند!
عوامل اصلی در تخریب جنگل‌ها، تبدیل جنگل به زمین زراعی یا مرتع، قطع درختان، شهرنشینی و ویلاهای تعطیلات است. آتش‌سوزی در اثر عوامل انسانی و گرمایش زمین نیز در سال‌های اخیر خسارات سنگینی به‌ویژه در کوه‌های زاگرس و در پارک ملی گلستان به بار آورده‌است.
در شهرها نیز قطع درختان در پارک‌ها و خیابان‌ها، پیامدهای منفی بسیاری برای محیط‌زیست و سلامت شهروندان دارد. درختان نقش مهمی در تصفیه هوا، تولید اکسیژن، و ایجاد سایه و خنک کردن فضا دارند.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی