باد خورشیدی چیست؟
باد خورشیدی (solar wind) جریانی پیوستهی از ذرات زیراتمی باردار است که توسط خورشید گسیل میشوند. برای انسانها، این جریان نوعی موهبت مختلط (یا دوگانه) است. سیگنالهای GPS که اکنون به آنها وابسته هستیم، میتوانند توسط باد خورشیدی دچار اختلال شوند. اما باد خورشیدی همچنین یک سازوکار محرک در پشت شفقهای قطبی خیرهکننده – و همتایان جنوبی به همان اندازه زیبای آنها – است.
زمین تنها مکانی نیست که تحت تأثیر این ذرات جاری قرار میگیرد. دادههای تازهجمعآوریشده نشان میدهد که باد خورشیدی ممکن است به طور قابل مشاهدهای چهرهی نمادین ماه را تغییر داده باشد. به علاوه، این باد به تشکیل یک حباب کیهانی (cosmic bubble) کمک میکند که تمام همسایگی سیارهای ما را در بر میگیرد.
تصویر نجومی روز ناسا: NGC 6302؛ سحابی پروانه
توضیح: به خوشهها و سحابیهای درخشان آسمان شبِ سیاره زمین، اغلب نام گلها یا حشرات داده شده است و NGC 6302 (سحابی پروانه) با طول بالهای عظیم ۳ سال نوری نیز از این قاعده مستثنی نیست.
با دمای سطحی تخمینی حدود ۲۵۰،۰۰۰ درجه سانتیگراد، ستاره مرکزی این سحابی سیارهای (planetary nebula) در حال تبدیل شدن به یک ستاره کوتوله سفید (white dwarf star) است که به طرز فوقالعادهای داغ میشود و در نور فرابنفش به شدت میدرخشد. ستاره مرکزی توسط هالهای از گرد و غبار از دید مستقیم پنهان است، اما نور فرابنفش پرانرژی آن، اتمهای سحابی را یونیزه میکند.
در این نمای تلسکوپی واضح که با دادههای تصویری باند باریک ترکیب شده است، اتمهای هیدروژن یونیزه شده و اکسیژن مضاعف یونیزه شده در رنگهای قرمز و آبی-سبز مشخصه خود نشان داده شدهاند تا مجموعهای خیرهکننده از گرهها و رشتهها (knots and filaments) را در درون جریانهای دوقطبی بال مانند سحابی آشکار کنند.
NGC 6302 در فاصله حدود ۴۰۰۰ سال نوری از ما در صورت فلکی عقرب (Scorpius) که از نظر آرایهشناسی صحیح است، قرار دارد.
منبع: ناسا
NGC 6302: The Butterfly Nebula
2025 June 6
Image Credit & Copyright: Mike Selby
