بازی فکری

مستند «بازی فکری» یا به انگلیسی The Thinking Game، محصول سال ۲۰۲۴ شما را به عمق مقر شرکت DeepMind می‌برد، جایی که دمیس حاسیبیس و تیمش در تلاش‌اند تا هوش مصنوعی عمومی (AGI) را به واقعیت تبدیل کنند. این فیلم با تصاویر آرشیوی ناب و روایت روان، لحظات سرشار از اشتیاق تا لحظات ناامیدی محققان را به تصویر می‌کشد و مخاطب را درگیر چالش‌های انسانی پشت پیشرفت‌های علمی می‌کند.
کارگردانی Greg Kohs با زبانی ساده و درعین‌حال تاثیرگذار، پیچیده‌ترین مفاهیم هوش مصنوعی را قابل فهم می‌سازد و شما را وادار به تأمل درباره آینده فناوری و نقش انسان در آن می‌کند.
این مستند نه‌تنها بینش علمی ارائه می‌دهد، بلکه به بررسی دغدغه‌های اخلاقی و فلسفی نیز می‌پردازد—از خطرات هوش مصنوعی تا امیدهای آن برای آینده بشر. اگر به دنبال مستندی هستید که هم بینش علمی ارائه دهد و هم روایت انسانی و الهام‌بخش داشته باشد، «بازی فکری» تجربه‌ای کم‌نظیر است.

تصویر نجومی روز ناسا: جنگ کهکشان‌ها؛ M81 در برابر M82

توضیح: در گوشه بالا سمت چپ، که با بازوهای آبی احاطه شده و با سحابی‌های قرمز نقطه‌گذاری شده است، کهکشان مارپیچی M81 قرار دارد.
در گوشه پایین سمت راست، که با یک خط مرکزی روشن مشخص شده و با گاز قرمز درخشان احاطه شده است، کهکشان نامنظم M82 قرار دارد.
این منظره خیره‌کننده، این دو کهکشان عظیم را نشان می‌دهد که مانند میلیاردها سال گذشته، در نبرد گرانشی با یکدیگر گیر افتاده‌اند. گرانش هر کهکشان در طول هر صد میلیون سالی که می‌گذرد، به طرز چشمگیری بر دیگری تأثیر می‌گذارد. در آخرین دور، گرانش M82 احتمالاً امواج چگالی را که در اطراف M81 موج می‌زنند، افزایش داده و منجر به غنای بازوهای مارپیچی M81 شده است. اما M81 از خود مناطق تشکیل ستاره‌ای خشن و ابرهای گازی برخوردی را در M82 به جا گذاشته است به نحوی که کهکشان در اشعه ایکس می‌درخشد.
این نبرد بزرگ از زمین، از میان تابش ضعیف یک سحابی شار یکپارچه (Integrated Flux Nebula)، یک مجموعه کمتر مطالعه شده از ابرهای گاز و غبار پراکنده در کهکشان راه شیری ما، دیده می‌شود.
در عرض چند میلیارد سال آینده، تنها یک کهکشان باقی خواهد ماند.
منبع: ناسا
Galaxy Wars: M81 versus M82
2025 May 7
Image Credit & Copyright: Collaborative Astrophotography Team (CAT)

برگزاری کارگاه آمادگی برای مسابقه تیمی ریاضی (متر) در خانه علم

کارگاه دو ساعته آمادگی برای مسابقه تیمی ریاضی (متر) با حضور دانش‌آموزان علاقمند و برگزیدگان مراحل قبل این مسابقه در روز سه‌شنبه مورخ 16 اردیبهشت 1404 در خانه علم برگزار گردید.
در این کارگاه دو ساعته که با تدریس سرکار خانم فاطمه علیخانی، دانشجوی دکتری این دانشگاه و دبیر مدارس سمپاد شهر زنجان و آقای شهاب ابراهیمی، دانشجوی دکتری دانشگاه و مدرس خانه علم صورت گرفت، دانش‌آموزان در فضایی صمیمی و علمی به کسب دانش و مهارت‌های ضروری در راستای حل مسئله برای شرکت در مسابقات تیمی از جمله مسابقه متر پرداختند.
همچنین در این کارگاه که با حضور بیش از ۱۰۰ دانش‌آموز از پایه‌های مختلف همراه بود، در مورد کار تیمی و نیز نحوه صحیح نوشتار پاسخ‌ها صحبت‌ شد.
مسابقه متر یک مسابقه تیمی ریاضی است که با ابتکار و برنامه‌ریزی شورای خانه‌های ریاضیات ایران و توسط خانه‌های ریاضیات شهرها، بین دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا دهم به صورت مجزا برای هر پایه و در سه مرحله برگزار می‌شود. تیم‌های شرکت‌کننده به صورت سه‌نفره هستند. این مسابقه، همه‌ساله، و برای ترویج علوم ریاضی در بین دانش‌آموزان و تقویت کارِ گروهی در بین آن‌ها، در چارچوب یک آئین‌نامه مشخص برگزار می‌شود.
مرحله اول چهارمین دوره مسابقه تیمی ریاضی (متر) در روزهای پنجشنبه و جمعه مورخ ۱۱ و ۱۲ بهمن ۱۴۰۳ با حضور 261 دانش‌آموز از پایه‌‌های تحصیلی چهارم تا یازدهم در محل خانه علم برگزار گردید که در آن مرحله از مسابقه، در مجموع ۹۱ تیم دانش‌آموزی عمدتاً سه‌نفره از مدارس مختلف زنجان، در این رقابت علمی شرکت نمودند. 42 تیم از این تیم‌ها توسط کمیته علمی مسابقه جواز حضور در مرحله دوم را کسب نمودند.
مرحله دوم این مسابقه در روز جمعه 19 اردیبهشت در خانه علم برگزار خواهد شد.

بازدید دانش‌آموزان دبیرستان دخترانه شهید سلیمانی از خانه علم

خانه علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، در صبح روز چهارشنبه، مورخ ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴، پذیرای دانش‌‌آموز‌ان پایه دهم ریاضی و تجربی دبیرستان دوره دوم دخترانه نمونه دولتی شهید حاج قاسم سلیمانی (1) شهر زنجان بود.
در این بازدید، ۵۳ دانش‌آموز پایه‌ی پایه دهم ریاضی و تجربی این مدرسه، به همراه تنی‌‌چند از مسئولین و دبیران محترم آن، به بازدید از خانه علم و «نمایشگاه شگفتی‌های علم» پرداختند.
دانش‌آموزان حاضر در این بازدید، در برنامه‌ای ۱۵۰ دقیقه‌ای، از هفت غرفه‌ی علمی‌-‌آموزشی نمایشگاه شامل غرفه‌های علوم زمین، علوم زیستی، علوم کامپیوتر، فیزیک، شیمی و تفکر بازدید کردند و در هر کدام از این غرفه‌ها، با اجرای مجریان خانه علم، با بخشی از جذابیت‌ها و شگفتی‌های علمی آن رشته آشنا شدند.
اردوهای بازدید مدارس از خانه علم که در همه ایام سال تحصیلی، با استقبال بسیار خوب مدارس استان مواجه است، در راستای ترویج علوم پایه، هدایت تحصیلی دانش‌آموزان و آشناسازی ایشان با رشته‌های مختلف علوم پایه، در محل خانه علم و نمایشگاه شگفتی‌های علم این مرکز برگزار می‌شود. در این نمایشگاه، که در آن هر رشته علوم پایه یک غرفه نمایشگاهی مجزا دارد، با انجام آزمایشات علمی جذاب یا استفاده از ابزارهای آموزشی ویژه، پیچیده‌ترین مفاهیم علمی، به ساده‌ترین، محسوس‌ترین و تماشایی‌ترین شکل ممکن به مخاطب عرضه می‌شود و اثری ماندگار در حافظه ایشان ثبت می‌شود.
تصاویری از بازدید این دانش‌آموزان از خانه علم در ادامه مطلب به نمایش درآمده است. برای مشاهده هر تصویر در اندازه بزرگ بر روی آن کلیک کنید.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی