بازدید معاون آموزشی وزارت علوم از خانه علم

دکتر قاسم عمو عابدینی، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در روز دوشنبه مورخ 10 اردیبهشت 1403 از خانه علم بازدید نمودند.
در این بازدید که با همراهی ریاست و مدیران ارشد دانشگاه تحصیلات تکمیلی صورت پذیرفت، معاون محترم وزیر علوم در جریان فعالیت‌های این مرکز ترویج علوم پایه قرار گرفتند و ضمن بازدید از نمایشگاه شگفتی‌های علم گزارشی از طرح سفیران و اردوهای بازدید مدارس از خانه علم توسط ریاست دانشگاه و مسئولان خانه علم به ایشان ارائه گردید.
دکتر عمو عابدینی ضمن استقبال از ایده‌ها و طرح‌های در حال اجرای خانه علم، بر ضرورت توسعه فعالیت‌های خانه علم و تأسیس مراکز مشابه توسط دانشگاه‌های سراسر کشور تأکید نمودند.

آیا پرندگان می‌توانند در باران پرواز کنند؟

آیا پرندگان می‌توانند زیر باران پرواز کنند؟ آن‌ها می‌توانند؛ اما نه خیلی خوب. در حالی که پرواز در باران برای پرندگان غیرممکن نیست، آن‌ها معمولاً این کار را انجام نمی‌دهند. ممکن است پرندگانی را ببینید که در هوای بد برای یافتن چیزی برای خوردن، مسافت‌های کوتاهی را پرواز می‌کنند، اما بیش‌تر آن‌ها ترجیح می‌دهند در جای خود بمانند.
چرا باران، پرواز را برای پرندگان سخت‌تر می‌کند؟ ممکن است تصور کنید حرکت در هوایی که مملو از قطرات باران است بسیار آزاردهنده خواهد بود. با این حال، این خود باران نیست که پرواز را دشوار می‌کند بلکه پرندگان در باران، تحت تأثیر افت فشار هوا هستند که با اکثر طوفان‌های بارانی همراه است.
هنگامی که فشار هوا کاهش می‌یابد، چگالی هوا نیز کم‌تر می‌شود پس مولکول‌های کم‌تری وجود دارد که پرواز را برای پرندگان سخت‌تر کند. حرکت در آسمان در مناطق کم‌فشار، هوا انرژی زیادی می‌طلبد؛ به همین دلیل است که در هنگام طوفان، پرندگان بیش‌تری را خواهید دید که روی شاخه‌های درختان یا حتی سیم‌های برق نشسته‌اند.
با این حال، اگر باران برای مدتی ادامه یابد، پرندگان باید شجاعانه در برابر طوفان مقاومت کنند. بیش‌تر پرندگان روزانه به چندین وعده غذایی نیاز دارند و به همین دلیل برای یافتن غذا در مسافت‌های کوتاه در زیر باران پرواز می‌کنند. خوشبختانه پرهای آن‌ها بسیار ضد آب است. بیش‌تر آب باران، از روی پرهای آن‌ها سر می‌خورد و همین از پوست زیرین محافظت می‌کند. بسیاری از پرندگان هم‌چنین می‌توانند روغن یا چربی تولید کنند و روی پرهای خود پخش کنند تا از خود در برابر باران محافظت کنند.
با وجود این محافظت، بیش‌تر پرندگان، باران را دوست ندارند. در واقع، یک مطالعه در سال 2010 نشان داد که باران، باعث ایجاد استرس زیادی در آن‌ها می‌شود. تیمی از محققان، پرندگانی را که در جنگل‌های بارانی کاستاریکا – کشوری واقع در آمریکای مرکزی – زندگی می‌کردند مورد مطالعه قرار دادند‌. آن‌ها از طریق نمونه خون دریافتند که پرندگان، در روزهای بارانی، سطوح بالاتری از هورمون استرس داشتند.
از این گذشته، بسیاری از حیوانات در طول طوفان احساس استرس می‌کنند. صاحبان حیوانات خانگی اغلب متوجه هستند که باران و رعد و برق (آذرخش)، حیوانات آن‌ها را عصبی و پرخاشگر می‌کند. برخی از حیوانات به شدت به طبیعت واکنش نشان می‌دهند به نحوی که تقریباً به نظر می‌رسد آینده را پیش‌بینی می‌کنند!
با این حال، به نظر می‌رسد که برخی پرندگان هم، اصلاً از باران بدشان نمی‌آید. به عنوان مثال، اردک‌ها (یا مرغابی‌ها) در زیر باران بیرون می‌مانند و حتی در چاله‌ها آب بازی می‌کنند. حتی دیده شده است که پرندگانی از باران به عنوان فرصتی برای حمام‌کردن نیز استفاده می‌کنند.

تصویر نجومی روز ناسا: دنباله‌دار، سیاره، ماه

سه جسم درخشان، ستاره‌نگاران ماهر آسمان نیمکره غربی را درست پس از غروب خورشید در اوایل این ماه خرسند کرد.
آشناترین آنها ماه بود که در سمت چپ بالا در فاز هلالی دیده می‌شود. بقیه قسمت‌های ماه با نور خورشید که توسط زمین منعکس می‌شد به طور ضعیف قابل مشاهده بود. سیاره درخشان مشتری، بزرگترین سیاره منظومه شمسی، در سمت چپ بالا دیده می‌شود.
اما غیرمعمول‌ترین جسم، دنباله‌دار پونز بروکس یا 12پی (Comet 12P/Pons-Brooks) بود که در زیر ماه قرار داشت و یک دُم غبارآلود کوتاه در سمت راستش، و یک دم یونی چشمگیر که به سمت بالا کشیده می‌شد را در سمت چپش به نمایش گذاشته بود.
تصویر امروز، ترکیبی از چندین عکس متوالی که در یک مکان و با یک دوربین گرفته شده است، در نزدیکی روستای لرس (Llers)، در استان گیرونا (Girona) اسپانیا گرفته شده است.
دنباله‌دار پونز بروکس هفته گذشته از نزدیک‌ترین فاصله خود به خورشید گذشت و اکنون با حرکت به سمت آسمان‌های نیمکره جنوبی و بازگشت به منظومه شمسی بیرونی، کم‌نور می‌شود.
منبع: ناسا

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی