توضیح: آن لکه زرد چیست؟ این یک سیاره جوان در خارج از منظومه شمسی ماست.
تصویر به نمایش درآمده از تلسکوپ بسیار بزرگ (Very Large Telescope) در شیلی، به طرز شگفتانگیزی صحنهای دوردست را بسیار شبیه به تولد منظومه شمسی خودمان، حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش، به تصویر میکشد.
اگرچه ما نمیتوانیم به گذشته نگاه کنیم و شکلگیری زمین را مستقیماً ببینیم، تلسکوپها به ما اجازه میدهند فرآیندهای مشابهی را که در اطراف ستارگان دوردست در حال وقوع هستند، تماشا کنیم.
در مرکز این قاب، یک ستاره جوان خورشید مانند قرار دارد که در پشت یک تاجنگار (coronagraph) پنهان شده و تابش درخشان آن را مسدود میکند. در اطراف ستاره، یک دیسک پیشسیارهای (protoplanetary disk) روشن و غبارآلود وجود دارد – یعنی ماده اولیه سیارات. شکافها و حلقههای متحدالمرکز نشان میدهند که یک دنیای تازهمتولد شده در حال جمع آوری گاز و گرد و غبار، تحت گرانش خود است و راهش را در حین چرخش به دور ستاره باز میکند.
اگرچه ستارهشناسان قبلاً سیارات درون دیسک را تصویربرداری کردهاند، اما این اولین مشاهده یک سیاره فراخورشیدی (با نام WISPIT 2b) است که به طور فعال شکافی را در یک دیسک ایجاد میکند – اولین نگاه مستقیم به شکلگیری سیارهای در عمل.
منبع: ناسا
WISPIT 2b: Exoplanet Carves Gap in Birth Disk
2025 August 27
Image Credit: ESO, VLT, SPHERE; Processing & Copyright: ESO, Richelle van Capelleveen (Leiden Obs.) et al.; Text: Ogetay Kayali (MTU)
