تصویر نجومی روز ناسا: سحابی سر اسب

توضیح: این ابر مولکولی غبارآلود میان‌ستاره‌ای که توسط بادها و تابش‌های ستاره‌ای پیکرتراشی شده، به‌طور اتفاقی شکلی فوراً قابل تشخیص به خود گرفته است. این سحابی که به درستی با نام سحابی سر اسب (The Horsehead Nebula) شناخته می‌شود، در فاصله حدود ۱۵۰۰ سال نوری از ما و در مجموعه وسیع ابر جبّار یا شکارچی (Orion cloud complex) قرار دارد.
این ابر تاریک با ارتفاع حدود پنج سال نوری، با نام بارنارد ۳۳ (Barnard 33) فهرست‌بندی شده است و اولین بار در یک صفحه عکاسی گرفته شده در اواخر قرن نوزدهم شناسایی شد. B33 در درجه اول به این دلیل قابل مشاهده است که گرد و غبار تیره آن در برابر درخشش سحابی نشری IC 434 به صورت سایه‌نما (سیلوئت) دیده می‌شود.
تصاویر تلسکوپ فضایی هابل از اوایل قرن بیست و یکم، ستاره‌های جوانی را در حال شکل‌گیری در B33 نشان می‌دهد. البته، این ابر میان‌ستاره‌ای باشکوه، شکل ظاهری خود را طی چند میلیون سال آینده به آرامی تغییر خواهد داد. اما در حال حاضر، سحابی سر اسب یک جرم ارزشمند، هرچند دشوار برای مشاهده با تلسکوپ‌های کوچک از سیاره زمین است.
منبع: ناسا
The Horsehead Nebula
2025 December 10
Image Credit & Copyright: George Chatzifrantzis

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی