تصویر نجومی روز ناسا: حلقه‌های تاجی روی خورشید

توضیح: خورشید ما اغلب به صورت حلقه‌ای فوران می‌کند. پلاسمای داغ خورشیدی از سطح خورشید به صورت زبانه‌هایی (prominences) بیرون می‌پرد که رایج‌ترین نوع زبانه، یک حلقه ساده است.
شکل حلقه از میدان مغناطیسی خورشید سرچشمه می‌گیرد که توسط الکترون‌ها و پروتون‌های مارپیچی ردیابی می‌شود. بسیاری از حلقه‌ها در تاج پایینی خورشید (lower corona) به اندازه کافی بزرگ هستند که زمین را در بر بگیرند و به اندازه کافی پایدار هستند که روزها دوام بیاورند. آنها معمولاً در نزدیکی مناطق فعالی که شامل لکه‌های خورشیدی تاریک (dark sunspots) نیز می‌شوند، رخ می‌دهند.
تصویر به نمایش درآمده، چهار حلقه را نشان می‌دهد که هر یک از آنها در نزدیکی لبه خورشید در طول سال‌های 2024 و 2025 گرفته شده است. تصاویر توسط یک تلسکوپ شخصی در مانتوا (Mantova)، ایتالیا و با رنگ بسیار خاصی از نور که عمدتاً توسط هیدروژن ساطع می‌شود، گرفته شده است.
برخی از زبانه‌های خورشیدی ناگهان باز می‌شوند و ذراتی را به منظومه شمسی پرتاب می‌کنند و یک توالی آب و هوای فضایی ایجاد می‌کنند که می‌تواند بر آسمان و سیم‌های زمین تأثیر بگذارد.
منبع: ناسا
Coronal Loops on the Sun
2025 July 30
Image Credit & Copyright: Andrea Vanoni

مسابقه هفته (4) – تابستان 1404

مسابقه هفته، از برنامه‌های ترویجی خانه علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان است که در تابستان هر سال برگزار می‌شود. در هر هفته مسابقه هفته، یک سوال علمی، از علوم پایه (ریاضی و علوم کامپیوتر، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، زمین‌شناسی) و در حد دانش کتاب‌های درسی دانش‌آموزان، برای مخاطبان دانش‌‌آموزی سراسر کشور طرح شده و برنده هر هفته، اولین فردی خواهد بود که جواب صحیح و استدلالی به سوال هفته ارائه دهد. به برندگان هر هفته مسابقه یک کارت هدیه 6 میلیون ریالی اهدا خواهد شد.
دانش‌آموزان مشتاق به علم و پژوهش، در هر جای کشور، می‌توانند، هر هفته، دانش خود در زمینه علوم پایه را به چالش بکشند و به دنبال یافتن پاسخ مناسب برای مسابقه هفته باشند و بنابراین از شما مخاطبان عزیز تقاضا می‌شود این اطلاعیه را به استحضار همه دانش‌آموزانی که می‌شناسید برسانید.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی