آهنرباهای الکتریکی چگونه کار می‌کنند؟

یک مرکز اسقاط خودرو، یک کنسرت راک و درب جلوی شما چه نقطه اشتراکی دارند؟ همه آنها از آهنرباهای الکتریکی استفاده می‌کنند، دستگاه‌هایی که با استفاده از برق، میدان مغناطیسی ایجاد می‌کنند.
مراکز اسقاط خودرو از آهنرباهای الکتریکی بسیار قوی برای جابجایی قطعات سنگین فلز یا حتی خودروهای کامل از یک مکان به مکان دیگر استفاده می‌کنند. گروه موسیقی مورد علاقه شما از آهنرباهای الکتریکی برای تقویت صدای خروجی از بلندگوهایش بهره می‌برد. و وقتی کسی زنگ در خانه شما را می‌زند، یک آهنربای الکتریکی کوچک (Electromagnet)، یک چکش فلزی را به سمت کاسه زنگ می‌کشد.
از نظر مکانیکی، آهنربای الکتریکی بسیار ساده است. این دستگاه شامل یک رشته سیم رسانا، معمولاً مس، است که دور یک تکه فلز پیچیده شده است. مانند هیولای فرانکنشتاین، این وسیله به نظر می‌رسد که تنها یک مجموعه شل و بی‌ربط از اجزاء است مگر زمانی که برق به صحنه بیاید. اما شما نیازی به انتظار برای طوفان ندارید تا الکترومغناطیس به زندگی بیاید (اشاره به داستان فرانکنشتاین که در آن، اندام‌های به هم وصل‌شده در اثر طوفان و رعد و برق ناشی از آن به هیولای فرانکنشتاین تبدیل شدند-م).
یک جریان الکتریکی، چه از یک باتری یا منبع دیگری از برق، وارد می‌شود و از طریق سیم جریان می‌یابد. این کار میدان مغناطیسی را در اطراف سیم‌پیچ ایجاد می‌کند و فلز را به گونه‌ای مغناطیسی می‌کند که گویی یک آهنربای دائمی است. آهنرباهای الکتریکی مفید هستند زیرا می‌توانید با کامل کردن یا قطع کردن مدار، آهنربا را روشن و خاموش کنید.

تصویر نجومی روز ناسا: ریگل و سحابی سر جادوگر

توضیح: با نور ستارگان، این چهره وهم‌آور در تاریکی، با نیمرخی کج می‌درخشد که نام محبوب آن، سحابی سر جادوگر (Witch Head Nebula) را تداعی می‌کند. در واقع، این پرتره تلسکوپی جذاب این تصور را ایجاد می‌کند که یک جادوگر، نگاه خود را به ستاره ابرغول درخشان صورت فلکی جبار، موسوم به ریگل یا پای جبار (Rigel)، خیره کرده است.
سحابی سر جادوگر که به طور رسمی با نام IC 2118 شناخته می‌شود، حدود 50 سال نوری وسعت دارد و از دانه‌های غبار بین ستاره‌ای تشکیل شده است که نور ستاره ریگل را منعکس می‌کنند. رنگ سحابی سر جادوگر نه تنها به دلیل نور آبی شدید ریگل است، بلکه به این دلیل است که دانه‌های غبار، نور آبی را موثرتر از قرمز پراکنده می‌کنند. همین فرآیند فیزیکی باعث می‌شود که آسمان روز زمین، آبی به نظر برسد، اگرچه پراکنده‌کننده‌های جو زمین مولکول‌های نیتروژن و اکسیژن هستند.
ریگل و این تاج کیهانی غبارآلود حدود 800 سال نوری از ما فاصله دارند.
شاید هنوز هم چند جادوگر را امشب در محله خود ببینید (اشاره به مراسم غربی جشن هالووین-م)، پس هالووین ایمن و مبارکی داشته باشید!
منبع: ناسا

تغییر مکان قطب: چرا قطب شمال حرکت می‌کند؟

زمین نه دو قطب بلکه چندین قطب دارد. زمین قطب‌هایی موسوم به شمال و جنوب جغرافیایی دارد. قطب‌های جغرافیایی شمال و جنوب، نقاطی هستند که محور چرخش زمین را مشخص می‌کنند. زمین قطب‌های شمال و جنوب مغناطیسی نیز دارد که بر اساس میدان مغناطیسی سیاره شکل می‌گیرند. وقتی که از قطب‌نما استفاده می‌کنید، به سمت قطب مغناطیسی شمال اشاره می‌کند، نه به سمت قطب شمال جغرافیایی. قطب‌های مغناطیسی زمین در یک پدیده که به آن تغییر قطب (Pole Shift) گفته می‌شود، حرکت می‌کنند.

این مطلب توسط خانه علم، مرکز اختصاصی ترویج علم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برای شما آماده شده است.

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را بیشتر بشناسیم

دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان (IASBS) که در سال 1371 توسط دکتر یوسف ثبوتی، چهره ماندگار فیزیک ایران، و دکتر محمدرضا خواجه‌پور بنیان‌گذاری شد، یکی از برجسته‌ترین مراکز آموزش عالی کشور در حوزه علوم پایه محسوب می‌شود. این دانشگاه با تمرکز ویژه بر تحصیلات تکمیلی، فضایی پویا برای پژوهش و آموزش در سطح بین‌المللی فراهم کرده است. هدف اصلی IASBS، دستیابی به مرجعیت علمی، انجام پژوهش‌های کاربردی، و تربیت دانشجویانی با دانش عمیق و مهارت‌های نوآورانه است. همکاری‌های گسترده با مراکز علمی داخلی و خارجی، مشارکت فعال در پروژه‌های تحقیقاتی بین‌المللی و انتشار مقالات در مجلات معتبر، از دستاوردهای ارزشمند این دانشگاه به شمار می‌آیند که آن را در ردیف برترین دانشگاه‌های کشور قرار می‌دهد.

این دانشگاه با برخورداری از دانشکده‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، علوم زیستی، علوم زمین، و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، مجموعه‌ای از رشته‌های تخصصی را ارائه می‌دهد. پژوهشکده‌هایی مانند پژوهشکده تغییر اقلیم و گرمایش زمین و پژوهشکده فناوری‌های نوین، بسترهای مناسبی برای تحقیق و نوآوری فراهم کرده‌اند. نسبت استاد به دانشجو 1 به 9 و حضور تمام‌وقت اساتید و دانشجویان در محیط علمی، تجربه آموزشی منحصربه‌فردی را رقم زده است. فضای باز و بدون دیوار، فعالیت 24 ساعته، و جو صمیمی میان اعضای دانشگاه، دانشگاه تحصیلات تکمیلی را به محیطی الهام‌بخش برای تحصیل و پژوهش تبدیل کرده است. این دانشگاه با کسب رتبه‌های برتر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی، جایگاه خود را به عنوان یکی از برترین مراکز علمی کشور تثبیت کرده است.

برخی از شاخصه‌های دانشگاه تحصیلات تکمیلی